MALİ İSTİHBARAT VE BİLDİRİM (İHBAR) MEKANİZMASI

I.GİRİŞ VE KONU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

Günümüzde ‘Suç’ giderek karmaşıklaşmış ve nitelik değiştirmiştir. Bu nedenle Suç ile mücadelede etkin yöntemler kullanılabilinmesi için önceden bilgi temini yani istihbarat zorunlu hale gelmiştir. Mali istihbarat kavramı da bu neden ile oldukça önem taşımaktadır. Bunun yanı sıra Vergi Usul Kanunumuzda yer almakta olan ‘İhbar’ yani bildirim müessesesi de benzer bir sonuç teşkil etmektedir.

Konuya ilişkin kavramlara bakacak olursak,

Türk Dil Kurumu Sözlüğünde yer aldığı üzere,

mali    Ar. m¥l³ 

sf. (ma:li:)

 1. Mal ile ilgili: “Mali durumu zaten kötü.” -H. Taner.

 2. Parasal.

3. Maliyeye ilişkin, maliye ile ilgili: Mali önlemler.

Güncel Türkçe Sözlük 

istihbarat    Ar. isti¬b¥r¥t 

ç. a. (istihba:ra:tı)

1. Yeni öğrenilen bilgiler, haberler, duyumlar.

2. Bilgi toplama, haber alma.

 Güncel Türkçe Sözlük 

ihbar    Ar. i¬b¥r 

a. (ihba:rı)

 1. Bildirme, bildirim, haber verme.

2. Suçlu saydığı birini veya suç saydığı bir olayı yetkili makama gizlice bildirme, ele verme: “Karakollara da ihbarlar artmaya başlamıştı.” -Ç. Altan.

 Güncel Türkçe Sözlük 

ihbâr    

bildirim. ~ etmek: bildirmek,

 BSTS / Medeni Hukuk Terimleri Sözlüğü 1966

Bu tanımlar yapılmaktadır.

II. VERGİ USUL KANUNU VE BİLDİRİM (İHBAR) MEKANİZMASI

Vergi Usul Kanununda yer alan

‘Arama yapılabilecek Haller başlığı altında

Madde 142 - İhbar veya yapılan incelemeler dolayısiyle, bir mükellefin vergi kaçırdığına delalet eden emareler bulunursa, bu mükellef veya kaçakçılıkla ilgisi görülen diğer şahıslar nezdinde ve bunların üzerinde arama yapılabilir.

Aramanın yapılabilmesi için:

1. Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların buna lüzum göstermesi ve gerekçeli bir yazı ile arama kararı vermeye yetkili sulh yargıcından bunu istemesi;

 2. Sulh yargıcının istenilen yerlerde arama yapılmasına karar vermesi; şarttır.

 İrtibatları sebebiyle muhtelif şahıslar nezdinde ve mahallerde yapılmasına lüzum gösterilen aramalardan birine karar vermeye yetkili olan sulh yargıcı bunlardan diğer sulh yargıçlarının salahiyetine dahil bulunanlar hakkında da karar vermeye yetkilidir.

 İhbar üzerine yapılan aramada ihbar sabit olmazsa nezdinde arama yapılan kimse muhbirin adının bildirilmesini istiyebilir, bu takdirde, vergi dairesi muhbirin ismini bildirmeye mecburdur.

Bununla birlikte,

‘İstihbarat Arşivi başlığı altında,

Madde 152 - 150 nci Maddedekiler hariç olmak üzere bu bölümde yazılı kaynaklardan toplanacak bilgiler istihbarat arşivlerinde gizli olarak saklanır.

Bu arşivlerden kimlerin ve ne suretle faydalanabileceği Maliye Bakanlığınca tesbit olunur.

Yine Vergi İdaremizin İletişim Merkezi, İhbarlara ilişkin kayıtlamalarda bulunarak ilgili otomasyon sürecini hızlandıracaktır.(VİMER)

Bununla birlikte yazımızda çeşitli modellemeler yada kuruluşlar arası ilişkiler gibi teknik ve özellik arzeden hususlara bilerek değinmedim.

Ülkemizde Mali İstihbarat yönü ile en önemli Kurum, Mali Suçları Araştırma Kurulu yani ‘MASAK’tır.

Kurulun Elektronik ortamda belirttiği üzere,’Aklama suçunun önlenmesi ve tespitine yönelik olarak; politika oluşturulması ve düzenleme yapılmasına katkıda bulunmak, hızlı ve güvenilir bir şekilde bilgi toplamak ve analiz etmek, araştırma ve inceleme yapmak, elde edilen bilgi ve sonuçları ilgili makamlara iletmektir.

Suç gelirlerinin aklanmasıyla etkili bir şekilde mücadele ederek etkin bir ekonomi ve temiz bir toplum oluşmasına katkıda bulunan öncü bir kurum olmaktır’

Ayrıca Kurul bu bağlamda Görev ve Yetkilerin paralelinde aşağıda belirtilen fonksiyonları icra etmektedir.

Politika belirleme ve mevzuat geliştirme

Veri toplama, analiz, değerlendirme

Denetim

Koordinasyon

İnceleme (Kayn.Masak Elektr.Sitesi)

III.SONUÇ

Suç Gelirlerinin aklanması, Yolsuzluk ve Terörün Finansmanı gibi konular üzerinde uzmanlaşmış, Teknik, Mesleki Bilgiye sahip Kurum, Kuruluş ve Kurulların yanı sıra başta TÜRMOB ve Mali Müşavir Odaları aktif görev yapma bilinci ile hareket etmektedirler.Ticaret ve Ekonomik yaşamın ayrılmaz bir parçası ve Kamu Yararına Mali, Finansal ve Denetsel açıdan  en önemli katkıyı sağlayan Meslek mensupları olan Mali Müşavirler , bu yönü ile Mali istihbarat ve Bildirim ile doğrudan ilişki içerisindedirler.